martes, 15 de mayo de 2012
martes, 8 de mayo de 2012
Udazkenaren inguruko Unitate Didaktiko:
Udazkenaren inguruko Unitate Didaktikoa egiterako orduan ( oraindik gaude eraikitze prozesuan baina eskeletoa eta zenbait atal garatuta ditugu) hurrengo arlotan banandu dugu.:
1. Lanaren aurkezpena: atal honetan lanaren laburpena sartuko dugu.
2. Lanaren Justifikazioa: Zergatik aukeratu dugun Udazkena eta zein aukerak eskaintzen dituen.
3. Datu Orokorrak: Non landuko dugun Unitatea, Zein eskolatan, Zein eredu linguistikoan, Zein epeetan, Zein adinari dagoen zuzenduta? Hau modu nahiko eskematikoan lantzea erabaki dugu. Halaber, holako lan bat lantzeak testuinguruaren irakurketa globala ( herriaren egoera ekonomiko, linguistikoa, soziala, kulturala… )zein zehatza ( ikastetxearen ezaugarriak, antolatzeko formak ….. ) edukiko beharko zuen. Denbora aldetik ditugun mugak ikusita arlo honetan ez dugu asko zehaztuko.
4. Helburu Didaktikoak eta Oinarrizkoak ( aipatu puntuz puntu )
5. Edukiak ( aipatu puntuz puntu )
6. Metodologia azaldu
7. Jarduerak: Azalpena, lantzen diren helburuak, edukiak, epea, denboralizazioa eta abr:
8. Ebaluazio irizpideak
9. Zer falta zaio lanari?
UNITATE DIDAKTIKO BATEN PLANTILLA
Breve descripción
Elección del tema: eje en torno al cual se va a organizar.
Opciones: tópico/contenido, rutina, actividad puntual (acontecimiento, fiesta, etc.) Identificación de las areas implicadas. Título: claro, corto y sugerente. Y nivel al que se dirige. Características «generales», «espaciales», duración, etc.
Justificación
En él podrían figurar aspectos como el motivo de su elección, su finalidad y relación con otras unidades didácticas; puede ser adecuado, también, incluir los conocimientos que necesita el alumnado para abordarla, las ideas previas más comunes o las opciones didácticas que se asumen en su desarrollo. Características psicológicas y evolutivas de los alumnos. Grado de desarrollo y nivel de conocimientos de los alumnos. Coherencia con PEC y PCC. Secuencias con las unidades previas y las posteriores. Oportunidad (cronológica, motivación, curiosidad, importancia). Viabilidad.
Elementos que componen la unidad didáctica
El gráfico que a continuación presentamos quiere reiterar fundamentalmente la idea de la mutua implicación entre elementos y la necesidad de un proceso de «ir y venir» como señalamos posteriormente.

Objetivos
Identificación de los objetivos generales de área implicados.
Gradación de importancia de estos objetivos en la unidad didáctica. Consideración y articulación armónica en caso de más de un área implicada. Formulación de los objetivos didácticos referenciales.
El aspecto clave de los objetivos es que están expresados en términos de capacidades y no de comportamientos. Es decir, se considera que lo que la escuela debe ayudar a desarrollar no son tanto comportamientos específicos iguales para todo el alumnado, sino capacidades generales, competencias globales que después se ponen de manifiesto en actuaciones concretas que pueden ser distintas en cada alumno, aunque se deban a la misma capacidad.
Como señala Fuentes (1990, 4) los objetivos didácticos se formulan analizando las capacidades que figuran en los objetivos generales de área y poniendolas en relación con los contenidos concretos que hemos seleccionado para la unidad didáctica. Plantearse los objetivos didácticos supone determinar el grado de aprendizaje que se quiere lograr a partir de los conocimientos previos de los alumnos, de los conceptos y estrategias que poseen y de sus actitudes en relación con el tema que desarrolla la unidad didáctica. En definitiva, deben expresar con claridad qué es lo que se pretende que el alumnado haya aprendido al finalizar cada unidad didáctica.
Cada objetivo didáctico se refiere normalmente a mas de un contenido y se desarrolla en varias actividades, sin pretender concretarse en una conducta.
Estos objetivos constituyen así la referencia más inmediata para evaluar las capacidades de los objetivos generales del área. Dicha evaluación se hace a través de los distintos tipos de actividades que se diseñan para desarrollar los objetivos didácticos.
Las funciones básicas de los objetivos didácticos son: servir de guía a los contenidos y a las actividades de aprendizaje, y proporcionar criterios para el control de estas actividades.
Los objetivos didácticos deben, en la medida de lo posible, compartirse con las alumnas y con los alumnos. Es importante implicarles en su proceso de aprendizaje y conviene empezar en Educación Infantil para hacer partícipe a cada alumno y a cada alumna de los objetivos que se pretenden en cada unidad. Buscar estrategias para que los escolares se representen, en la medida de sus posibilidades, qué se espera de ellos, qué van a aprender, por qué y cómo. La respuesta a estas cuestiones debe estar presente en la formulación de los objetivos didácticos.
Otro aspecto relevante que se debe considerar en la formulación de los objetivos didácticos es su adecuación a la diversidad del alumnado. Las unidades didácticas deben permitir distintos grados de adquisición de un contenido y la participación de todos en una tarea común, para atender al conjunto del alumnado, en la medida de lo posible, en el marco ordinario. Este hecho requiere que, en el momento de formulación de los objetivos, se establezcan algunos que se podrían denominar básicos -y, por tanto, comunes para todos- junto a otros de profundización, ampliación y de refuerzo, para que todos los alumnos y todas las alumnas encuentren actividades en las que desarrollen sus capacidades. De modo que no haya que establecer permanentemente tareas complementarias paralelas al trabajo ordinario que se produce en el marco de la Unidad didáctica.
En la definición de los objetivos, las capacidades han de referirse al conjunto de los ámbitos del desarrollo, ya que muchas veces la escuela ha estado excesivamente desequilibrada hacia capacidades de tipo intelectual y no ha prestado la misma atención a capacidades afectivas, capacidades de interacción con otros, capacidades necesarias para la inserción y actuación social o capacidades de tipo motor.
Los objetivos didácticos que tienen un mayor predominio en su referencia a conceptos suelen formularse con verbos del tipo: definir, explicar, señalar, identificar, ...
Los objetivos didácticos que tienen un mayor predominio en su referencia a procedimientos suelen formularse con verbos del tipo: simular, construir, aplicar, debatir, ...
Los objetivos didácticos que tienen un mayor predominio en su referencia a actitudes suelen formularse con verbos del tipo: aceptar, valorar, apreciar, colaborar, disfrutar, ...
Dependiendo de la unidad didáctica tendrá mayor predominio uno u otro tipo de objetivos.
. Ejemplo de objetivo didáctico para primer ciclo: Elaborar distintos tipos de textos escritos: carteles, señales icónicas, etc. que comuniquen diversas acciones del texto normativo sobre cuidados a los animales. Rellenar cuestionarios y descripciones sencillas tras la observación de un animal (en imágenes o de la realidad). Elaborar monografías sencillas sobre al menos uno de los cinco grupos de vertebrados (mamíferos, aves, reptiles, anfibios y peces).
Contenidos
Este elemento de la Unidad didáctica comprende los contenidos concretos que van a ser objeto de aprendizaje. En su selección deberá cuidarse que estén recogidos contenidos de diferentes tipos (conceptos, procedimientos y actitudes), que exista un equilibrio entre ellos y asegurar la incorporación de los contenidos referidos a los Temas transversales. En este sentido, por ejemplo, en el caso de que en el centro estén escolarizados alumnos con necesidades educativas especiales, cobrará gran importancia la incorporación de aspectos tales como la aceptación y respeto a las diferencias de carácter personal.
Los contenidos que se seleccionen para ser trabajados en cada unidad deben contribuir a responder de manera adecuada a las diferencias individuales entre los alumnos. Así, junto a los contenidos básicos o nucleares de la Unidad, pueden incorporarse otros insuficientemente trabajados por algunos alumnos e, igualmente, pueden incluirse contenidos que se consideren de profundización o de ampliación.
Aunque éste es un elemento de la Unidad importante, hay ocasiones en que en la formulación de los objetivos didácticos se reconocen de forma clara los contenidos que van a ser abordados, por lo que enumerar de nuevo los contenidos puede resultar un tanto reiterativo. Así pues, objetivos didácticos y contenidos son elementos que están estrechamente relacionados y que no siempre precisan de una formulación independiente.
Es conveniente organizar y distribuir los contenidos de forma que se interrelacionen contenidos de distintas áreas y que éstos, además, giren alrededor de temas o proyectos cercanos al alumnado, dado que contribuyen a comprender mejor las situaciones reales que encara el alumno.
A partir de los contenidos establecidos en el Diseño Curricular Base, con los contenidos agrupados en grandes bloques, la primera tarea nos lleva a seleccionar aquellos bloques de los que vamos a extraer información sobre los contenidos que vamos a trabajar en la Unidad Didáctica. Normalmente son varios los bloques relacionados con una unidad didáctica, aunque es poco probable que en la misma unidad aparezcan contenidos de todos los bloques del área.
Normalmente el criterio de interrelación de contenidos de distinto tipo (conceptuales, procedimentales y actitudinales) y de procedencia de distintos bloques proporciona una buena estrategia para seleccionar todos aquellos contenidos que sean relevantes para la unidad didáctica. Esta reflexión debe extenderse a las distintas áreas presentes en aquellas unidades didácticas que no sean unidisciplinares.
Relacionaremos los contenidos de los objetivos didácticos y con los criterios metodológicos: principios de globalidad, actividad, ...
Tendremos presente la secuenciación de contenidos elaborada en el proyecto curricular de centro (o etapa) y, en todo caso, trataremos de poner en relación los contenidos de las diferentes unidades didácticas para que a lo largo de todo el curso y/o ciclo hayamos trabajado todos los contenidos necesarios.
Actividades, Estrategias y Temporalización
Teniendo en cuenta todos los elementos anteriores, se pasa a identificar aquellas actividades que consideramos más relevantes para el desarrollo de la unidad elegida.
Diseñar las actividades de enseñanza-aprendizaje exige tener presentes los criterios metodológicos que se plantean en el Proyecto curricular, las características del grupo (profesor y alumnos) y los medios de que se dispone. No cabe duda de que la importancia de estos tres factores variará de una unidad a otra.
Diseñar actividades coherentes con los objetivos y contenidos de la unidad. Identificar las actividades que realizarán tanto el/la profesor/a como los/as alumnos/as. Necesidad de actividades que trabajen los tres tipos de contenidos (conceptuales, procedimentales y actitudinales). Necesidad de actividades acordes con proceso (motivación, diagnóstico, síntesis, refuerzo...).
Definido este marco para las actividades se decide la secuencia en la que, salvo posteriores modificaciones, se van a desarrollar y se prevé el tiempo que se va a emplear en cada una de ellas.
Previsión de los agrupamientos y de la dinámica del grupo. Se determina lo que van a hacer los alumnos, individualmente o en grupo, el papel del profesor en cada momento.
En los casos de trabajo en grupo se indicará la técnica de trabajo escolar cooperativo más acorde.
Al elaborar las actividades conviene considerar que:
ofrezcan contextos relevantes e interesantes;
promuevan una actividad mental en el alumnado;
presenten grados de dificultad ajustados y progresivos;
estimulen la participación, solidaridad y no discriminación;
integren contenidos de distinto tipo;
puedan resolverse utilizando distintos enfoques;
admitan niveles de respuesta y tipos de expresión diversos que propicien la participación de todos;
admitan niveles diferentes de intervención del profesor y los iguales.
admitan niveles diferentes de intervención del profesorado y de interacción en el aula.
Sea cual sea la selección de actividades es importante que todas ellas estén organizadas de acuerdo con una secuencia de aprendizaje en la que se den relaciones claras y pertinentes. Esta consideración es importante pues una mera suma de actividades no debe entenderse como una unidad didáctica.
Recursos
En la programación de la unidad didáctica, y por más que nos parezca obvio, tendremos que preveer los recursos -tanto los habituales como aquellos otros que puedan ser más extraordinarios- que necesitaremos para las distintas sesiones.
Los recursos pueden ser de distinta naturaleza: bibliográficos (bien para el profesorado o para el alumnado), audiovisuales, informáticos, visitas de diferentes personas al aula, salidas del centro, etc.
La categorización de estos recursos podemos hacerla:
Materiales
Espacios: el aula habitual y el apropiado diseño espacial, otros espacios del centro o cualquier otro tipo de espacios
Materiales didácticos, tanto de uso del profesor como de los alumnos Humanos: posibilidad de colaboración de otras personas (especialistas, padres, madres, ...).
En la selección de recursos es necesario tener en cuenta la gran diversidad de intereses y capacidades que siempre existen en el aula, de tal forma, que se puedan utilizar materiales diferentes en función estas motivaciones, intereses o capacidades de los alumnos. Así, un aula con recursos múltiples permite, por ejemplo, tener alumnos trabajando textos de distinta complejidad o funcionalidad; ofrecer materiales variados (manipulabas o no) para aprender un procedimiento; recurrir a la imagen como apoyo al texto... en definitiva, acomodar los recursos y el desarrollo de la Unidad a las características del alumnado.
Es importante organizar los recursos materiales de forma que se favorezca su utilización por parte del alumnado de la manera más autónoma posible. Una buena selección y distribución de los materiales es fundamental para atender a la diversidad.
Adaptaciones curriculares
Como señala Fuentes (1990, 5), para atender a las diferentes necesidades que los alumnos presentan dentro de un mismo grupo, la unidad didáctica debe ser lo suficientemente flexible como para permitir que los mismos objetivos se consigan a través de actividades distintas. Esto significa que dentro de ella, tanto para algún grupo de alumnos como para un alumno individualmente, se planifiquen otras actividades que resulten más adecuadas para ellos. Más aún, cuando la mera modificación de las actividades no sea suficiente para responder a sus necesidades, habrá que pensar en modificar los objetivos didácticos mediante la selección de otros contenidos o, por último, en este recorrido «hacia arriba» de los elementos, desarrollar los objetivos generales de área -e incluso de etapa- mediante unos objetivos didácticos elaborados especialmente para un alumno o grupo de alumnos.
Finalmente, la especificidad, importancia o permanencia a lo largo del tiempo de determinadas necesidades educativas especiales, llevará a considerarlas no solamente en el ámbito de las unidades didácticas, sino buscarles una respuesta más general dentro del Proyecto Curricular.
Organización del espacio y del tiempo en el aula
Las consideraciones sobre la organización espacio-temporal las decide cada equipo educativo en su Proyecto curricular. Por tanto, son estas las referencias que habría que tener en cuenta a lo largo del desarrollo de las distintas unidades. Ahora bien, cada Unidad concreta que se trabaja implica, a menudo, modificaciones o concreciones a estos acuerdos más generales, que comportan acudir a espacios diferentes de los habituales, modificar los tiempos establecidos a prever agrupamientos distintos. En estos casos, conviene hacer una mención específica a dichas correcciones.
Evaluación
La evaluación se entiende como parte integrante del proceso de enseñanza y aprendizaje y tiene como función obtener información para tomar decisiones, reflexionar, planificar y reajustar la práctica educativa para mejorar el aprendizaje de todos los escolares. En este sentido, la evaluación no se centra en la medición de rendimientos, ni puede entenderse como responsabilidad exclusiva de cada maestro o de cada maestra. De ahí que sea tan importante adoptar, como se ha señalado anteriormente, en el Proyecto curricular acuerdos comunes para toda la etapa y concretarlos en el ciclo.
Estos acuerdos son un referente imprescindible que el profesorado habrá de considerar para garantizar que las actividades de evaluación incluidas en las unidades didácticas guarden coherencia con dichas decisiones.
Las actividades de evaluación no deben diseñarse al margen del proceso, sino que se situarán en el mismo marco de referencia que las actividades de aprendizaje, de modo que sean coherentes con el proceso de enseñanza y permitan informar al alumnado sobre su propio progreso. En este sentido, las actividades propuestas para el aprendizaje deben ser tomadas como referencia para la evaluación, siempre que en estos momentos se pongan en práctica estrategias e instrumentos de cuyo uso el profesorado pueda extraer datos y conclusiones.
También se podrán establecer actividades específicas de evaluación cuando sea preciso obtener informaciones que, tal vez, quedan diluidas, o no suficientemente explícitas, en el resto de las actividades diseñadas.
Al incorporar las actividades de evaluación de manera natural y sistemática a lo largo de todo el desarrollo de la unidad didáctica, se está evitando también cierta disociación que puede darse entre el qué enseñar y evaluar, ya que por medio de la evaluación quedan enfatizados ciertos contenidos que muchas veces están en la declaración de intenciones, pero sobre cuya adquisición no se devuelve al alumnado ningún tipo de información, como ocurre, en ocasiones, con los contenidos de actitudes.
La información que se deriva de la evaluación servirá al docente para reajustar el proceso de enseñanza y al niño para ir tomando conciencia de su progreso.
A continuación se indican algunas orientaciones que pueden ser útiles a la hora de caracterizar la evaluación durante el proceso de elaboración de las unidades didácticas:
Es importante planificar actividades de evaluación que permitan al profesorado conocer cuáles son los conocimientos previos del alumnado en relación a los contenidos que se van a trabajar, lo cual servirá tanto para, a partir de este punto, comenzar a trabajar sobre la Unidad didáctica, como para cerciorarse de que es factible lograr los objetivos programados a partir de los mencionados conocimientos previos del alumnado o, en caso contrario, para reajustar la Programación.
Es fundamental, de igual modo, que se determinen los requisitos previos para que el alumnado pueda trabajar adecuadamente una determinada Unidad didáctica, requisitos que, en general, son de carácter muy funcional y conectan sobre todo con procedimientos y actitudes. En consecuencia, si el alumnado carece de ellos será preciso trabajarlos, diseñando actividades que se lo permitan.
Al diseñar los instrumentos de evaluación hay que tener presente que éstos han de hacer referencia a los contenidos nucleares, incorporando sólo para determinados alumnos o alumnas otras actividades de carácter complementario. En cualquier caso, siempre habrán de estar directamente vinculados con aquellos aspectos de la unidad didáctica que han sido trabajados en el aula.
Las actividades e instrumentos de evaluación han de ser lo más diversos posibles y llevarse a cabo a lo largo del desarrollo y finalización de toda unidad didáctica, mediante recursos como: observación directa, cuaderno de trabajo, pruebas escritas (abiertas, cerradas y múltiples), etc.
De cara a evaluar el diseño de las unidades, hay que considerar:
Si las unidades recogen las capacidades que se ha decidido desarrollar en el ciclo, es decir, si guardan coherencia con los objetivos.
Si en las unidades se establece una secuencia de aprendizaje adecuada (se acota el tema, se parte de las ideas previas de los alumnos, se comparten los objetivos de aprendizaje, se realiza un plan de trabajo, se prevé la actividad reflexiva por parte del alumnado ... ).
Si las actividades permiten distintos ritmos en su ejecución y por tanto grados diferentes de desarrollo de capacidades.
Si los recursos didácticos y las situaciones de aprendizaje programadas (materiales elaborados por el profesorado, libros de texto, trabajo por talleres, en rincones, salidas extraescolares, etc.) guardan coherencia con los acuerdos de orden metodológico por los que se ha optado.
Si existe una presencia equilibrada de los diferentes tipos de contenidos (conceptos, procedimientos y actitudes).
Si la unidad prevé instrumentos de evaluación que permitan al profesorado obtener información sobre el proceso de sus alumnos y alumnas y sobre el proceso de enseñanza, y al alumnado reflexionar sobre su propio aprendizaje.
La propuesta de unidades didácticas que finalmente componga la Programación promoverá, a través de un desarrollo planificado de las mismas, la construcción del conocimiento a partir de secuencias de aprendizaje que permitan ir adquiriendo hábitos, consolidando destrezas, elaborando nociones, ampliando contextos .... para lograr, en definitiva, el desarrollo equilibrado de todas las capacidades del alumnado.
Cada unidad didáctica conviene que sea programada por el conjunto de profesores y profesoras que atiende a un mismo nivel, a partir de los acuerdos que se han tomado previamente en el equipo de ciclo. No obstante dichas unidades han de ser suficientemente flexibles para que, en su puesta en práctica, puedan realizarse las modificaciones necesarias que un determinado grupo demande.
Por último, otra cuestión que hay que tener en cuenta a la hora de evaluar es la percepción del propio alumnado sobre los nuevos conocimientos adquiridos, sobre el esfuerzo empleado para ello. Programar y desarrollar actividades de autoevaluación no sólo le permitirá al profesorado realizar una evaluación más completa de los procesos de enseñanza y aprendizaje, sino que, además, contribuirá a que el alumnado vaya adquiriendo recursos que le permitan la autocrítica y valoración de su actividad escolar, afianzando así la autonomía y la capacidad de aprender a aprender.
Teknologia berriak
Gaur egun ezinezkoa da ukatzea, teknologia berriek gizartean izan duen eragina. Gehien nabaritzen dutenak haurrak dira, hauek dira inuzenteenak eta. Sortzen joan diren teknologia berrien artean haurrek gehien erabiltzen dutena telebista da, bai etxean eta eskolan. Telebistek programazio egokia izango bazuten ondo legoke haurrak telebista ikustea baina tamalez ez da horrela gertatzen eta programazio desegoki batekin telebistak heziketan parte handia dauka, agian guraso-irakasleek baino handiagoa. Balioak eta edukiak transmititzen ditu iruditan, segundoko abiadan. Eta mezu horiek errazago helduko dira, irakaslearen azalpenak edo gurasoaren hitz jarioa baino: komunikazioan, irudien eragina askoz handiagoa delako hitzena baino, honetaz aparte telebistak asmatzen duelako emozioetara iristen, eta eskolari, aldiz, kosta egiten zaiolako ezagutzekiko harreman afektibo hori sortzen.
Guraso eta irakasleak kontuan izan behar dute telebistak duen eragina haurrengan eta ia beharrezkoa den haurrak telebista haurrean denbora gehiegi egitea eta honek beraiek baino eragin gehiago izatea heziketan. Guraso askok beraien seme-alabak telebista ikusten jartzen dituzte entretenituta izateko eta beraien gauzak egiteko denbora izateko (bazkari edo afaria prestatzeko, telefonoz hitz egiteko…). Laburbilduz, telebista edo edozein teknologia berriak erabilpen on batekin onuragarria izan daiteke baina txarto erabiliz, kalte izugarriak izan ditzake haurren heziketan.
UNITATE DIDAKTIKOA SORTZEKO ZER?
Hona hemen, lauhileko honen azkeneko txanpan bidali diguten lantxoaren inguruko “Unitate Didaktiko” –aren jakingarri batzuk. Betiko moduan denbora eta espazioaren antolaketaren inguruan sortzen diren arazoak konpondu ez ezik, beti sortzen den arazotxoari konponbidea topatu ezinik gabiltzala lanak azkeneko momentuan bidaltzea omen da errazena. Hori horrela eta denboraz oso justu gabiltzala ikusirik, U.D bat sortzeko garaian kontuan izateko punturik garrantzitsuenak azpimarratu nahi izan ditugu. Honatx:
SEKUENTZIA DIDAKTIKOAREN EBALUAZIOA
• Abiapuntua (nondik hasi garen eta zergatik).
• Sekuentziaren garapenean erabilitako baliabide materialek, jarduerek, lan
taldeek eta abarrek ondo funtzionatu duten, ala aldaketaren bat egin behar
den hurrengo saio baterako
• Sekuentziaren garapenean izan diren harremanei (haurren artean,
hezitzailearekin…) eta jarrerei behatu.
JARDUERAREN PLANIFIKAZIOA
Elkarrizketa planifikatzerakoan, honako oinarrizko elementu hauek izango ditugu
kontuan:
1. Haur guztien parte-hartzea lortu.
2. Elkarrizketa egiteko espazioa erosoa eta komunikazio bultzatzen duena izan
behar da: HARRERA TXOKOA.
3. Jarduera egiteko denbora aurreikusi.
4. Galderen tipologia ondo pentsatu.
• Galdera irekiak, baina haurren hizkuntza-konpetentzietara egokituak.
• Pentsarazten duten galderak.
HEZITZAILEAK BERE ESKU-HARTZEA BERRAZTERTUKO DU
Haurren interesak
• Haurren ezagutzatik abiatu zara?
• Denbora eman diezu haurrei pentsatzeko?
• Haurren esperientzien kontaketa bultzatu duzu jardueraren bitartez?
• Haurren interesak lehenetsi dituzu?
Erronka kognitiboak
• Galderak errebotatzen dituzu edo erantzuna ematen duzu?
• Hipotesiak, arrazoibideak egiteko, iritziak emateko aukera eskaintzen
duzu?
• Jardueraren amaieran, azaldutako ideiak laburbiltzen eta biribiltzen
dituzu?
miércoles, 25 de abril de 2012
Formakuntza: heziketa programa
Testuinguruaren
azterketaren definizio objektiboa:
Pasaden
hastean, Gorlizko ikastolako zuzendaritzak nirekin jarri zen
kontaktuan helarazteko Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailburuak
aspaldin egindako eskakizuna hurrengo hilabeterako beteko zutelakoan.
Hau da, hurrengo hilabetean Gorlizko ikastolak atzerritako hizkuntza
irakasteko zituen pertsonal gabezia konpondua izango zela 6 irakasle
berri integratuz ikastolaren funtzionamendura.
Ingelesa,
Alemaniarra eta Frantsesa emango zuten.
Hau
esanda, zuzendariak azaldu zidan, 6 pertsona hauek ez zutela
formaziorik hezkuntza alorrean, unibertsitate mailako bestelako
formazio espezializatua da zeukaten bakarra. Horri aurre egiteko
zuzendariak heziketa programa bat aurrera eramatea beharrezkoa ikusi
zuen eta heziketa programa horren prestakuntza eta aplikazioa nire
ardurapean utzi zuen
Zuzendariaren arabera ni nintzen
pertsonai egokiena hezkuntza alorrean izandako ibilbide luzeagatik,
baita ikastolako langileen artean Gorliztar bakarra nintzelako ere.
Horretaz gain, azken 5 urteetan ikastolako genero begiralea izateak
berebiziko garrantzia izan zuen. Zuzendariak aipatu zuen moduan,
benetako hezkidetza helburu nagusienetako bat izan da azken bost
urteetan eta nola niri egokitu zaidan helburu horren koordinazioa,
niri esku utzi nahi izan zuen irakasle berrien heziketa programa.
Zuzendariarentzako oso garrantzitsua iruditu zitzaion heziketa
programan hezkidetzan sakontzea.
Heziketa programa aurrera
eramateko aste bateko epea eman zidan. Hasiera batean, bi asteko epea
eskatu banizkion heziketa programa irakasleengan hobeto barneratu eta
sakondu ahal izateko, zuzendariak bakarrik aste bateko epea eskaini
zidan. Horren ordez, eskaini zidan hurrengo asteetan irakasle hauekin
ez ohiko batzarrak izateko aukera.
Heziketa programa aurrera eraman
aurretik, zuzendariari 6 pertsona hauen zenbait datu eskatu nizkion;
bizilekua,jatorria, ikasketak, ikasketak non burutu dituzte, adina,
sexua, eta ama hizkuntza.
Heziketa programaren
prestaketari ekin nion, heziketa programa bi ataletan bananduz. Alde
batetik, txosten baten prestaketa eta bestetik, heziketa programaren
inplementazioa edo heziketa programa praktikara eramatea
1-
Txostenaren prestaketa:
Lehenik eta behin, irakasleak
niri ustez ezagutu beharreko zenbait datuen inguruko txostena
prestatu nien. Hau da, 6 pertsona hauei testuinguruaren azterketa
objektiboa biltzen duen txostena helarazi nizkien heziketa hasi baino
3 aste lehenago.
Bertan hurrengo datuak bildu
nituen:
- Herrien inguruko informazioa: Ikastola nahiz Gorlizen kokatuta egon, inguruko herrietako ( Plentzia, Barrika eta Lemoiz ) ikasleez osatuta dago. Txostenean 4 herri hauen informazioa jaso nituen. Alde batetik datu kuantitatiboak: biztanle kopurua, hazkunde demografikoa, bataz besteko errenta, hizkuntzen inguruko datuak, familien diru iturri nagusia, bataz besteko gizon eta emakumeak, etorkin kopurua eta kultur eta kirol eskaintza nagusiak. Bestetik, lau herri hauen azken 50 urteetako historia biltzen zuen dokumentu laburra, informazio gehiago jaso ahal zuten iturriekin atxikituta.
- Ikastolako datuak: Aurretik erabilitako eredu berdina erabiliz ikastolaren ingurukoi datuak jaso nituen. Kuantitatiboak: Ikasle kopurua, jatorria, hizkuntz nagusia, Irakasle kopurua, bataz besteko mutil eta neska ikasle eta irakasle, gela kopurua, teknologi berria kopurua, bestelako langileak, bestelako zerbitzuak eta ikastolaren banaketa arkitektonikoa . Ondoren, ikastolaren historia, helburu nagusiak, lan metodologia eta zuzendaritza organoaren funtzionamendua jaso nuen.
- Klasearen datuak: Irakasle bakoitzari zegokion taldearen inguruko informazio kuantitatiboa eskaini nion. Ikasgai kopurua, klasearen tutorea, emakume eta mutil kopurua, beste ikasgaiak.
- Informazio pertsonala: Irakasle bakoitzari zuzenduta. Alde batetik, bere irakasgaiaren temarioa eta helburuak. Bestetik, bere lana aurrera eramateko baliagarriak izan daitezken eredu pedagogikoen inguruko informazioa.
Heziketa
programa eta helburuak:
Harrera egunean, helburu nagusiena izango litzateke 6 pertsona hauek lehenengo kontaktua edukitzea ikastolarekin, bai ikastola osatzen duten pertsona desberdinekin, bai ikastolako egiturekin. Hau da, ikastolaren funtzionamendua osatzen duten egitura pertsonal zein fisiko desberdinekin lehen kontaktua eduki. Hala ere, zuzendariak aginduta hezkidetza programan indarrak jartzeko, lehenengo egunean bertan Genero begirale moduan hezkidetza programa azalduko diet. Hortaz, lehenengo egunean hurrengo programazioa edukiko genuen:
Haien bila joan ostean ikastolako sarrera, zuzenean irakasleen gelara joango ginateke. Bertan, pertsonalaren aurkezpena burutuko genuke. Horren ostean, egunero klaseak hasi aurretik ospatzen den ordu erdiko batzarrean parte hartuko zuten. Heziketa astean egunero parte hartuko dute batzar hauetan. Bertan, irakasleen kezkak, eredu pedagogiko desberdinen eztabaidak eta ikastolaren funtzionamenduaren inguruan hitz egiten da. Beraz, batzar hauek oso garrantzitsuak dira ikastolaren garrantzia eta funtzionamenduaz jabetzeko. Bestalde, harrera egunean zentroko instalazioak eta zerbitzu desberdinak ezagutuko zituzten, batzarra zuzendariarekin, batzarra orientatzailearekin eta azkenik, hezkidetza programaren helburuak azalduko nien:
“Hezkuntza sozializaziorako oinarrizko bitartekoa da, horregatik, hezkuntzaren analisia egitean, alde batetik, emakumeen presentzia, kopurua eta kokapena aztertu beharko ditugu eta, bestetik, hezteko bitarteko honek sexuen arteko bereizkerian zer-nolako eragina duen ikusi beharko dugu...Hezkuntza jardueraren sexismoa salatu beharra dugu: jarrera eta jokabide sexistak, emakumezko ikasle eta irakasleenganako balorazio eskasa, arreta gutxiago, itxarobide murritzak. Oro har, gehiengoa izan arren eta ekimen gehienetan euren eragina erabakigarria izan arren emakumeak ez dira agertzen eta gutxietsiak dira. Ikusi pertsonarentzat zein diren gaitasun positiboak eta horiek landu, kontuan hartuta gaitasun batzuetan entrenatuagoak gaudela sexu batekoak izateagatik, eta beste batzuetan herren gabiltzala. Generoak eta beren mugak behingoz gainditzeko bideak zabalduko dira hala. Nortasuna zizelkatzeko tailerra izan behar luke eskolak. Neskek eta mutilek gizartean sexuaren araberako eredua jasotzen dute; jarrera batzuk, gaitasun batzuk dira lantzen dituztenak. Eskolak ez badu hori kontuan hartzen, eta ez bada saiatzen kontzienteki beste eredu desberdin batzuk eskaintzen, gauzak bere horretan jarraituko dute. Genero begirale moduan, hezitzaileen formazioa egokitu beharra daukat. Hezitzaileak hezteko bitartekoak jarriko ditut: kurtsoak, materiala erraztu, orientazioa, ikerketak...”
Hurrengo egunetan, egunero egiten den batzarraz gain, hezkidetzaren beste alor batzuk landuko genituzke atalka. Hala hola, materialak eta emakumea, hizkuntzaren adibideak, lan banaketa, harremanak, ikastetxearen antolamendua, soinketa eta jolasak, espazioaren banaketa, parte hartzea,sexualitatea, eraso sexistak eta adinaren inguruko bereizketa. Egunero 3 gai landuko genituzke ostiralera arte, metodologia desberdinak erabiliz. Garrantzitsua izanik irakasle hauengan ziur aski ordura arte planteatu ez diren eztabaidak sortarazte eta are gehiago konturatzea eskolak eta irakasteko formak zein nolako eragina eduki dezaketen haurren sozializazioan.
Azkenik, aste horren baitan beste irakasleak nola lan egiten duten ikusteko aukera izango zuten egunero, ikasgai desberdinak nola jorratzen dituzten. Azkenik, tutoretzaren garrantzia landuko genuke. Bertan, pertsonaren ( ikasleen ) garapen integrala landuko genuke, pertsonen bost dimentsio landuz: arlo kognitiboa, psikomotorra, emozionala, soziala eta afektiboa. Pertsonaren bost dimentsio horiek modu orekatuan eta elkarri lotuta garatu behar dira. Irakaskuntza prozesuan kontuan izan behar diren bost klabe zehazten ditu: zeure buruarekin eta inguruarekin harmonian egotea, komunikazioa, ikasten jakitea, gatazken konponketa eta elkarbizitza. Bost klabe horiek ere modu orekatuan eta elkarri lotuta azaldu behar dute irakaskuntza prozesuan zehar.
Harrera egunean, helburu nagusiena izango litzateke 6 pertsona hauek lehenengo kontaktua edukitzea ikastolarekin, bai ikastola osatzen duten pertsona desberdinekin, bai ikastolako egiturekin. Hau da, ikastolaren funtzionamendua osatzen duten egitura pertsonal zein fisiko desberdinekin lehen kontaktua eduki. Hala ere, zuzendariak aginduta hezkidetza programan indarrak jartzeko, lehenengo egunean bertan Genero begirale moduan hezkidetza programa azalduko diet. Hortaz, lehenengo egunean hurrengo programazioa edukiko genuen:
Haien bila joan ostean ikastolako sarrera, zuzenean irakasleen gelara joango ginateke. Bertan, pertsonalaren aurkezpena burutuko genuke. Horren ostean, egunero klaseak hasi aurretik ospatzen den ordu erdiko batzarrean parte hartuko zuten. Heziketa astean egunero parte hartuko dute batzar hauetan. Bertan, irakasleen kezkak, eredu pedagogiko desberdinen eztabaidak eta ikastolaren funtzionamenduaren inguruan hitz egiten da. Beraz, batzar hauek oso garrantzitsuak dira ikastolaren garrantzia eta funtzionamenduaz jabetzeko. Bestalde, harrera egunean zentroko instalazioak eta zerbitzu desberdinak ezagutuko zituzten, batzarra zuzendariarekin, batzarra orientatzailearekin eta azkenik, hezkidetza programaren helburuak azalduko nien:
“Hezkuntza sozializaziorako oinarrizko bitartekoa da, horregatik, hezkuntzaren analisia egitean, alde batetik, emakumeen presentzia, kopurua eta kokapena aztertu beharko ditugu eta, bestetik, hezteko bitarteko honek sexuen arteko bereizkerian zer-nolako eragina duen ikusi beharko dugu...Hezkuntza jardueraren sexismoa salatu beharra dugu: jarrera eta jokabide sexistak, emakumezko ikasle eta irakasleenganako balorazio eskasa, arreta gutxiago, itxarobide murritzak. Oro har, gehiengoa izan arren eta ekimen gehienetan euren eragina erabakigarria izan arren emakumeak ez dira agertzen eta gutxietsiak dira. Ikusi pertsonarentzat zein diren gaitasun positiboak eta horiek landu, kontuan hartuta gaitasun batzuetan entrenatuagoak gaudela sexu batekoak izateagatik, eta beste batzuetan herren gabiltzala. Generoak eta beren mugak behingoz gainditzeko bideak zabalduko dira hala. Nortasuna zizelkatzeko tailerra izan behar luke eskolak. Neskek eta mutilek gizartean sexuaren araberako eredua jasotzen dute; jarrera batzuk, gaitasun batzuk dira lantzen dituztenak. Eskolak ez badu hori kontuan hartzen, eta ez bada saiatzen kontzienteki beste eredu desberdin batzuk eskaintzen, gauzak bere horretan jarraituko dute. Genero begirale moduan, hezitzaileen formazioa egokitu beharra daukat. Hezitzaileak hezteko bitartekoak jarriko ditut: kurtsoak, materiala erraztu, orientazioa, ikerketak...”
Hurrengo egunetan, egunero egiten den batzarraz gain, hezkidetzaren beste alor batzuk landuko genituzke atalka. Hala hola, materialak eta emakumea, hizkuntzaren adibideak, lan banaketa, harremanak, ikastetxearen antolamendua, soinketa eta jolasak, espazioaren banaketa, parte hartzea,sexualitatea, eraso sexistak eta adinaren inguruko bereizketa. Egunero 3 gai landuko genituzke ostiralera arte, metodologia desberdinak erabiliz. Garrantzitsua izanik irakasle hauengan ziur aski ordura arte planteatu ez diren eztabaidak sortarazte eta are gehiago konturatzea eskolak eta irakasteko formak zein nolako eragina eduki dezaketen haurren sozializazioan.
Azkenik, aste horren baitan beste irakasleak nola lan egiten duten ikusteko aukera izango zuten egunero, ikasgai desberdinak nola jorratzen dituzten. Azkenik, tutoretzaren garrantzia landuko genuke. Bertan, pertsonaren ( ikasleen ) garapen integrala landuko genuke, pertsonen bost dimentsio landuz: arlo kognitiboa, psikomotorra, emozionala, soziala eta afektiboa. Pertsonaren bost dimentsio horiek modu orekatuan eta elkarri lotuta garatu behar dira. Irakaskuntza prozesuan kontuan izan behar diren bost klabe zehazten ditu: zeure buruarekin eta inguruarekin harmonian egotea, komunikazioa, ikasten jakitea, gatazken konponketa eta elkarbizitza. Bost klabe horiek ere modu orekatuan eta elkarri lotuta azaldu behar dute irakaskuntza prozesuan zehar.
Internetgrafia:
“Hezkidetza, deitaile sutilen indarra”. Hikhasi.com. 2005eko martxoan.
Helbidea: http://www.hikhasi.com/artikulua/988#artikuluak
Azken kontsulta: 2011ko azaroa.
Euskal Curriculuma Herritarren Ekarpena. “Hezkidetza, Euskal Curriculuma genero ikuspegitik”. Zubiak Eraikitzen Hezkidetza taldea. 2008ko uztailan.
Helbidea: http://zubiakeraikitzen.blogspot.com/2008/07/euskal-curriculuma-genero-ikuspegitik.html Azken kontsulta: 2011ko azaroa.
lunes, 23 de abril de 2012
Noam Chomsky; "El objetivo de la educación: La deseducación"
Noan Chomsky: El objetivo de la educación: La... przez filosofiacr
PD: Ez dut jarri nik egindako ekarpen moduan, oso interesgarria ikusi dut eta horregatik gehitu izan dut.
miércoles, 18 de abril de 2012
Gabonetako Jostailuak
Ez da denbora gehiegirik pasatu urte bukaera ospatu dugunetik. Gabonak kristau garaian IV. Mendetik ospatzen dira. Hauek baino lehen festa paganoak zeuden. Gauzak horrela, Elizak historian zehar egindako basakeriek “inkisizioa, sorgin ehiza, katolizismo berria…” kultura endemikoaren galera ekarri zuen. Baian ez da hori Elizak ekarri digun bakarra, gizartearen zatiketa hierarkiko patriarkala ere elizaren eskutik etorri zaigu.
Bideo honetan argi ikus daitekeen moduan, botere harremanak mantendu nahi dituen gizartearen zati bat horretan darrai, kasu honetan publizitate eta marketing-aren tresnak erabiliz haurrengan eragiten duen botere ekonomikoa hain zuzen ere. Botere ekonomiko/katoliko hauek, Generoan oinarritutako estereotipoek bere horretan iraun dezaten aureneko interesatua dira.
1995ko irailaren 4tik 15era Beijing (Txina) hirian burutu zen Emakumeari buruzko IV.Mundu konferentzian hartutako emakumearen irudiari buruzko akordioen laburpena aurkezten duenez. Besteak beste:
-Komunikabideek ez dute emakumearen bizi modu anitzen irudi orekaturik eskaintzen.
-Produktu bortitz eta degradatzaile edo pornografikoek emakumeari eta gizarte duen parte hartzeari kalte egiten diete.
-Iragarkiek kontsumitzaile gisa aurkezten dute emakumea.
-Komunikabideetan auto-erregulazio mekanismoak ezarri behar dira. Era berean, genero bereizkeria agertzen duten programak ezabatzeko metodoak asmatu behar dira.
1. Objektibo estrategikoa: Komunikabide eta teknologia berrien bidezko emakumeen adierazpena zein baliabide hauen inguruko erabakietan parte hartzea bultzatzea.
· Gobernuek eta beste sektoreek, komunikabideei buruz dituzten politika eta programetan genero ikuspuntua sartzeko politika aktibo eta ikusgarria bultzatu beharko lukete.
· Hedabide-sistemek hartu behar dituzten irtenbideak: Komunikabideei emakumearen irudi orekatu eta bereizia aurkezteko aukera emango dieten erregulamendu-mekanismoak sortzea, beti ere adierazpen askatasunaren aurka jo gabe.
2.Objektibo estrategikoa: Estereotiporik gabeko eta orekatua den irudia bultzatzea hedabideetan.
martes, 17 de abril de 2012
Bullyng
Zer da?
Bullyng-a azkeneko urteetan haurren artean gorantz egin duen arazoa da, behin eta berriz errepikatzen den pentsaturiko jarrera bat da, neska mutiko batek edo talde batek biktimari min egiteko asmoz. Portaera erasotzaile hauek oso ondorio larriak dituzte bai jasaten dituztenengan eta bai eragiten dituztenengan. Problema hau zenbat eta gazteagoak izan umeak, areagotu egiten da. Jende askoren ustez, eraso hauek indarkeriaren bidez egiten dira, baina eraso psikologikoak arriskutsuenak dira bizitza osorako uzten dituzten ondorioengatik. Existitzen diren eraso mota desberdinak honako hauek dira:
- Indarkeri sinbolikoa: Lotura sinboliko hau ezin da ikusi begi bistaz, elkar harremanekin, hitzekin eta topaketekin eratuta baitago. Mota honek, gizakien artean dauden lotura psikikoak hondatzen ditu. Lotura sinbolikoak, pertsonen arteko harremanak sortzeko eta gogortzeko ahalmena du, eta lotura horiek dira beste pertsonak hautematea egiten dutenak. Horiek gabe, alboko pertsona, ez zen pertsona bezala hautemango, gauza bat bezala baizik.
- Indarkeri larria: Hauek errazago antzematen dira. Legez definitutako jarrera eta ekintza sozialez ari gara kasu honetan, zeinak pertsonaren osotasun fisiko zein psikikoaren kontra egiten duen.
Hauen barruan kokatzen dira beste hiru mota hauek:
- Indarkeri fisikoa: jo bultzatu, aurreko biak egingo dituzula mehatxatu, zerbait egitera behartu…
- Indarkeri berbala: ezizenak jarri, burla egin…
- Indarkeri soziala: Ez hitz egitea, pertsona bati buruzko gezurrak zabaltzea…
Tratamendua
Ikusleak
- Bere gurasoei edo maisuei kontatzen animatu behar du.
- Biktimak ez baldin badu nahi hitz egin, norbaitek bere tokian hitz egitearen ideia planteatu.
- Ikusle edo biktima izanda ez hartu mendekua zure esku.
Biktimak
- Erasotzailea ignoratu behar du, ez egin negarrik bere aurrean, hori baita berak nahi duena eta.
- Erantzunak gogorrak eta lasaiak izan behar dira
- Egoera horretatik urrundu behar da eta heldu bat dagoen tokira joan.
- Garrantzitsuena: hitz egin dezan heldu batekin.
Hala ere, garrantzitsua da biktima aurreko pausuak egiten ahalegintzea ,erasotzaileari aurre eginez, beregan segurtasuna badu autoestima igoko duelako.
Gu biharko egunean irakasleak izango garela kontuan izanda, atentzio espeziala jarri beharko diogu arazo honi, gero eta kasu gehiago ematen direlako. Haurrak direnetik tratatuko ditugunez, gure esku dago, beraien buruetan gizartean egoki bizitzeko beharrezkoak diren balioak barneratzea. Hau ondo egin ezkero, haurrak nagusiagoak direnean, beste pertsonak ondo tratatu beharko lituzke. Badakigu ezinezkoa dela arazoa desagertzea, baina gutxitzea posible ikusten dugu. Azkenik, gure ustez gaur egun gizartean dauden estereotipoak (iragarkiak, telebistak, modeloak…) asko laguntzen dutela arazo hau indartzen, pertsonen artean egiten dituen diskriminazioengatik.
lunes, 16 de abril de 2012
ELEMENTUE( Ken Robinson)
EL ELEMENTO “ELEMENTUE”
Harrigarria badirudi ere Gernikan badago asko erabiltzen den esaera bat, “zelako elementue dan…!” honekin gazte eta nerabe zantar, bihurri eta iraultzaileak deskribatu eta gutxietsi nahi izaten da, berauen jokabide desegokia nabarmendu nahian. Eta harrigarriagoa iruditu liezaioke, jende askori baita, herrian “poteoa” egiten den kale batean ere “Elemento´s” bezalako izena duen taberna betekin aurkitzea.
Ken Robinson (1950 Liverpool, England) hezitzaile eta idazleak bideo honetan argi adierazten duen bezala, bizitza alda diezazukeen “Elementue” aurkitzeko norbere barruan bilatu beharra dago. Eta norbere barruan bilatzeko, Antoine de Saint-Exupery-k zioen bezala, “El hombre se descubre a sí mismo cuando se enfrenta a los obstáculos.” oztopoei aurre egiteko gaitasuna izatea bezalakorik ez dago.
Tabernaren gaiarekin lotuta, Gernikako eta Euskal Herriko gazte asko eta asko “Elemento´s”-era joaten ohi dira norbere buruko “miseriez” ahazteko ahaleginetan. Baina tamalez bada ere gau basati baten ajea “bixamoneko”oztopo berri bat gehiago bihurtzen zaie, bere buruarekin aurkitu nahi ezagatik, agian. Edo hezkuntza sistemak haurrak garenetik, bakoitzaren frustrazioak nola bideratu ditzakegun azaltzerakoan ez dutelako asmatu? Edo sistema berberak, industrializazio garairako langile “merkatuaren esklabo” frustratuak ekoizteko interesa eduki duelako?
Guzti honekin zera azpimarratu nahiko nuke, etorkizunean maisu/maistra izango bagara, –eta hori espero dut behintzat- norberaren ezagutza lantzeak duen garrantziaz kontziente izateaz gain, gaitasun hori “Euskal Curriculum-ean” hainbeste errepikatzen diren parametroetatik haratago eraman beharraz ere kontziente, ez ezik, kontsekuente izan beharko ginatekeela. Azken finean, hezkuntza sistema eta eredu ekonomikoaren iraultza globala lortzearen partaide garenok, gure eskuetan dagoen guztia egiteko prest egon beharko ginatekeela, alegia.
TESTUA:
Todos nacemos con habilidades extraordinarias. Somos capaces de crear, intuir y emocionarnos. Existe en nuestro interior un lugar secreto donde sabemos quienes somos y disfrutamos con aquello que más nos gusta, es el elemento. Encontramos nuestra fuerza nuestro talento de una manera especial y desarrollamos unas habilidades que nos hacen únicos.
Aquellos que creen en su poder, que no pierden la fe en si mismos, crecen y se convierten en los protagonistas de su propia vida. Se sienten preparados a enfrentarse a cualquier reto que este por venir, recuperar el elemento es clave para ante un futuro cada día más incierto y cambiante. Solo tienes que buscar donde siempre ha estado. Dentro de ti.
El elemento descubrir tu pasión lo cambia todo.
martes, 3 de abril de 2012
Ligatzeko gaitasuna
Ligatzeko gaitasuna edo zeintzuk diren ligatzeko behar diren gaitasunak deskribatzea ez da lan batere erraza. Hala ere, horri ekingo diogu definizio oso zabala emanez. Iraultza Komandoaren Entziklopedia Akademikoaren arabera, ligatzea norbait edo talde bat aktiboki erakartzen saiatzea eta gerokoak geroko.
Ligatzeko ekintza testuinguru oso desberdinetan eman daiteke. Hortaz, lehenik eta behin ligatzeko gaitasunak edo ligatzea helburu izanda igorleak testuinguru horretan parte hartzen duten aldagaietara moldatzeko kapaxa izan behar da. Horren harira, esan daiteke testuinguru konkretu bakoitzean erabili beharreko gaitasunak, edukiak, metodologia ez direla berdinak izango. Hau da, ez da berdina Bilboko txosnetan egotea edo Txitxarron, Argentinan edo Euskal Herrian, klasean edo autobusean, mozkortuta edo ez, adin diferentzia handiko pertsonekin.... Egoera konkretu bakoitzean aldagai desberdinak parte hartzen dute eta horiek kontutan eduki behar dira. Adibidez:
PD: Aipatu beharra daukagu inkonpetente hutsak garela
Ligatzeko ekintza testuinguru oso desberdinetan eman daiteke. Hortaz, lehenik eta behin ligatzeko gaitasunak edo ligatzea helburu izanda igorleak testuinguru horretan parte hartzen duten aldagaietara moldatzeko kapaxa izan behar da. Horren harira, esan daiteke testuinguru konkretu bakoitzean erabili beharreko gaitasunak, edukiak, metodologia ez direla berdinak izango. Hau da, ez da berdina Bilboko txosnetan egotea edo Txitxarron, Argentinan edo Euskal Herrian, klasean edo autobusean, mozkortuta edo ez, adin diferentzia handiko pertsonekin.... Egoera konkretu bakoitzean aldagai desberdinak parte hartzen dute eta horiek kontutan eduki behar dira. Adibidez:
- Txitxarron akaso “rafa moraren” jarrera eduki behar duzu.
- Argentinan “chamuseoaren” tresnak ondo ezagutu behar dituzu.
- Bilboko txosnetan begiradarekin jolastu behar duzu akaso hasieran.
PD: Aipatu beharra daukagu inkonpetente hutsak garela
PENTAZIDADEA
PENTAZIDADEA
Tutoretza eta orokorrean konpetentziak lantzeko erabiltzen den metodoa dugu hau. Batez ere 4 eta 5 urteko geletan erabiltzen da eta gero eta gehiago erabiltzen hasi da gaur egungo haur eskoletan.
Tutoretza plan honetan Unitate Didaktiko bakoitzarentzat jarraibide edo konpetentzia bat ezarrita dago. Jarraibide hori egunero lantzen du umeak (adibidez: gauzak batzen ditut, maitasuna ematen dut…). Unitate hasieran ondo azaldu behar da zein den jarraibidea, zer esan nahi duen, zer lortu behar den… eta horretarako euskarri grafikoak gela bakoitzean ezarriz.
Era ezberdinak daude pentazidadea lantzeko, esate baterako, irakasleak haur bakoitzari sintonian lortutako bihotzak jartzeko panel handi bat emango dio eta haur horrek bihotzak jarriko ditu beti ere tutoretza planeko jarraibideak edo konpetentziak lortzen baditu. Asteko azkenengo egunean, irakasleak haur bakoitzari deitzen dio banan- banan eta lortu dituen bihotzak kontatzen dituzte, hori bai, beti errefortzu positiboa erabiliz. Bihotz guztiak lortu baditu zorionak emango dizkio eta ez baditu lortzen zergatik uste duen izan dela esateko esango dio irakasleak eta animatuko dio hurrengoan lor dezan. Gero, marrazki bat ere marraztuko dute. Hau dena egin ondoren, haurrak bihotzez osaturiko panela etxera eramaten dute beraien gurasoak ikusteko eta hurrengo egunean sinatuta bueltatzeko.
Jolasa eta Curriculuma
NORBERAREN EZAGUERA ETA AUTONOMIA PERTSONALA eremuaren sarreran zera adierazten du curriculumak jolasaren garrantzia azpimarratzeko:
“Etapa honetako haurren garapenaren dimentsio guztiak jolasarekin loturik daude. Haurrek ekintza, objektuak erabiltzea eta ingurukoekin harremanak izatea behar dute, eta hori jolastuz egiten dute. Jolasaren bitartez, haurrak bere ulertzeko moduak antolatzen ditu, bere gaitasunak probatzen ditu, bere esperientzia berregin eta ulergarriago egiten du, bere emozioak menderatzen saiatzen da eta bere burua ezagutzeko bidean aurrera egiten du”.
Hortaz, jolasaren garrantzia azpimarratu behar dago. Hala ere, oso garrantzitsua egiten zaigu egitea jolas bakoitzaren azterketa hermeneutikoa, sakonean transmititzen diren balioak eta portaerak aztertzea, hezkidetza lantzerako orduan ezinbestekoa baita. Horretaz gain, jolas libreak haur hezkuntzan izan dezakeen garrantzia azpimarratu beharra dago, honek aurren sormena eta irudimena garatzen lagunduko duelakoan. Gainera gaur egun, bizi garen kontsumo gizarte honetan haurren sormena eta irudimena nahiko kaltetu egin da, beraz, jolas librea bultzatu beharko dugu ikastetxeetan.
martes, 27 de marzo de 2012
ARRETA GALERAGATIKO EDO HIPERAKTIBITAEAGATIKO ASALDURA (AGHA)
Esan beharra dugu gaur egungo gizartean, bost umetik batek duela Arreta Galeragatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura (AGHA), eta horregatik, patologia horrek gero eta gehiago kezkatzen ditu adituak, ondorioak garrantzitsuak baitira, bai umearentzat eta inguruan dituen guztientzat ere.
AGHAren ezaugarri nagusia, umeak geldi egoteko, kontzentratzeko eta gauzei arreta jartzeko duen ezintasuna da, batetik, eta bizkorregi erreakzionatzea, bestetik. Kasuen % 60an, gutxienez, sintomek iraun egin dute helduaroan ere. Arreta falta, hiperaktibitatea eta inpultsibitatea dira sindromearen hiru sintoma nagusiak, eta normalean zazpi urte egin aurretik agertzen dira. Beraz, adin horretara iritsi aurretik egin behar da diagnostikoa.
Ikerketek oraindik ez dute identifikatu AGHAren behin betiko kausa, baina, itxura guztien arabera, gaixotasunaren sorreran garrantzi handia dute faktore biologikoek, dopamina eta noradrenalina neurotransmisoreen faltak, batik bat. Oinarri hereditarioa ere duela pentsatzen dute adituek baina asalduran inplikatuak dauden geneen sekuentziak zein diren jakiteko hasierako faseetan daude oraindik.
Tratamenduak ume bakoitzari egokitutakoa izan behar du, baina, ikerketen arabera, botikak eta interbentzio psikologikoa, heziketakoa eta soziala konbinatuta lortzen dira emaitzarik onenak. Arrakastarik handiena lortzeko,tratamenduan umeak berak, gurasoek, beste senideek eta hezitzaileek hartu behar dute parte, betiere medikuaren kontrolpean, noski.
Etorkinak eskoletan
Gaur egun Euskal Herriko eskoletan etorkin asko dago eta hau aukera paregabea da hemengo haurrak aniztasuna lantzen hasteko. Erronka handia eskolako komunitate osoarentzat, inoiz ez delako holakorik gertatu gure herrialdean. Hizkuntzari dagokionez, orain dela askotik izan ditugu bigarren hizkuntzan curriculum osoa egin duten ikasleak, baina gehienek ama-hizkuntza gaztelera zuten, gutxienez ama edo aita Espainiatik etorritako etorkina delako. Gaur egun beste erronka handi bat dugu: ama-hizkuntza oso ezberdina daukaten haurrei curriculum osoa euskaraz egin dezaten ahalbideratzea. Bizi garen denboretan, dauden etorkinak munduko edozein tokitakoak izan daitezke baian hemen gehienbat latino Ameriketako eta ekialdeko Europako herrialdetakoak dira.
Gure eskuetan dago, haur hauek hezkuntza egoki bat izatea eta biharko egunean erraztasun handiz integratuta egotea gure gizartean. Ez da Euskal Herrian soilik gertatzen, mundu osoko herrialde txiroetako biztanleriak beste herrialde aberatsetara joan nahi du lana topatzen eta beren familiarentzat aukera berriak bilatzen. Eskoletan aurkitzen ditugun haur etorkin gehienak, lana bilatzen etorri diren gurasoen seme-alabak izaten dira normalean.
martes, 20 de marzo de 2012
HEZKUNTZA INFORMALA
Hezkuntza bizitza osoan zehar dugu, baina ikastolak, unibertsitateak, udalekuak eta programatuta dauden hezkuntzez aparte hezkuntza informala ere dago eta hau egunez egun egiten duguna eta gertatzen zaiguna da. Adibidez, telebista ikusten dugunean, irratia entzutean, egunkaria irakurtzen dugunean, komikiak begiratzean, gurasoekin hitz egiten dugunean, kaletik oinez goazenean eta kartel bat ikustean…
Bi erako hezkuntza informalak daude: alde batetik, nahita izaten ditugun harremanak, nahita irakurtzen ditugun komikiak, aldizkariak… eta bestetik, gure buruan nahi gabe sartzen diren eta gure hezkuntzan eragiten duten telebistako iragarkiak, irratiko iragarkiak…
Gaur egun, haur asko daude ikastolatik irtetean futbolera, beste kirol ekintza batera edo hizkuntza eskola batera joaten direnak beraien gurasoak nahi dutelako. Kasu batzuetan, haurrak nahi dutelako izaten da, baina gutxitan gertatzen da hori. Horrela, haur horiek egun osoa okupatuta dute denbora librea zer den jakin barik. Gobernua, Asoziazio Erlijiosoak eta beste zenbait batzorde dira hezkuntza informala inposatu nahi dutenak honen ordez hezkuntza formala eta ez formala gehiago bultzatuz.
Hezkuntza informala, formala eta ez formala bezain garrantzitsua da. Haur batek egunez egun telebista ikustean, egunkaria irakurtzean edo gurasoekin edo lagunekin izango dituen harremanak bere hezkuntzaren zati garrantzitsu bat izango dira.
Psikomotrizitate saioa
Psikomotrizitate saio egoki bat egiteko beharrezkoa da hainbat gauza kontuan hartzea, adibidez: haurrak daukaten egoera fisikoa, egoera emozionala, motibazioa, nekea… Aurrekoak kontuan izanda prestatuko dugu saioa, haurrak urduri badaude erlaxatzeko ariketak egingo ditugu, triste badaude alaitzeko diren jolasak egingo ditugu.
Saioa burutuko den espazioa oso garrantzitsua da, zelaia berezia izan behar da, hormak babestuta egon behar dira, leihoak egotea beharrezkoa da gela aireztatzeko.Haurren kopurua ere kontuan hartu beharra dago, espazioarekin erlazionatuta doa eta. Irakasleak parte hartzea ere ondo legoke umeen jokoetan parte hartze minimo batekin.
Ikastetxe bakoitzak duen materialaren eta irakasleen arabera, saioak era desberdinean antolatuko dira baina saio askeek badaukate jarraitzeko eredu bat: Arauak errepasatu, koltxoiez egindako pareta apurtu, jolas librea( hormetara igo, jolas librea, jolas sinbolikoa, saltoak egin, eraikuntzak egin eta amaieran marrazki batean saioak iruditutakoa plasmatu eta erlaxatzeko ipuin bat kontatu.
Mota honetako saioak, Acouturierren eredua jarraitzen dute. Mota honetako saioetan, haurrek beraien sentimenduak askatzen dituzte ekintza desberdinak eginez. Horma botatzen dutenean bere nortasuna erakusten ari da eta eraikuntzak egiten dituenean bere nortasunsa eraikitzen du eta saltoak egiten dituenean bere buruarengan duen konfiantza erakusten du.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)


